Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
02-02-2008
Marka Jurka droga przez pustyni-artyku Agnieszki Rybak w "Rzeczpospolitej"

Marek Jurek by ju i partyjnym liderem, i nauczycielem historii. Przewodniczcym Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz marszakiem Sejmu. Po ostatnich wyborach jest politykiem poza polityk. I przykadem na to, jak ideologia przegrywa z pragmatyzmem
Raz na dwa tygodnie, w garniturze, z szar torb przewieszon przez rami, kupuje na Dworcu Centralnym bilet do Zielonej Gry. Na tamtejszym uniwersytecie uczy historii cywilizacji chrzecijaskiej czasw nowoytnych. Ma okazj opowiedzie o losach sir Tomasza Morusa, postaci szczeglnie mu bliskiej. Angielski kanclerz na dworze Henryka VIII wsawi si nieposuszestwem wobec wadzy wieckiej: nie zaakceptowa kolejnego maestwa krla, nie uzna w nim take gowy Kocioa, za co zosta city.
Przypadek Marka Jurka nie by tak spektakularny. Kulminacja nastpia 13 kwietnia Roku Paskiego 2007 (tak wanie, po chrzecijasku, zwyk by zapisywa daty). Tego dnia – a Jurek by wtedy jeszcze wiceprzewodniczcym rzdzcego PiS oraz marszakiem Sejmu – izba nisza parlamentu miaa poprawi konstytucj tak, by znalaz si w niej zapis o ochronie ycia ludzkiego od poczcia do naturalnej mierci. Praca nad projektem, urabianie posw, budowanie – jak to okrela – „koalicji sumie“ zajy mu wiele miesicy. Za zmianami gosowao 60 proc. posw. Do ich przeprowadzenia potrzeba byo 2/3 gosw.
„Przegralimy“, zanotowa Jurek w pamitniku. I ujawni swe prywatne zapiski w miesiczniku „Christianitas“, pimie tradycyjnych katolikw. Z pamitnika mona si dowiedzie o blokowaniu jego dziaa przez partyjnych kolegw i o spotkaniu z premierem, na ktrym Jarosaw Kaczyski mia mu rzuci w twarz: „agent albo wariat“.
W uznaniu zasug dla poszanowania zasad katolickich i fundamentalnych wartoci cywilizacji europejskiej w grudniu ub.r. Marek Jurek otrzyma w Rzymie nagrod Giuseppe Sciacca. Drugim z nagrodzonych by kardyna Angelo Bagnasco, przewodniczcy episkopatu Woch, a jednym z wczeniejszych laureatw nagrody jest kardyna Joseph Ratzinger, ktry odbiera j ju jako papie.
Granica pragmatyzmu
Dziaania Marka Jurka zostay zatem w pewien sposb docenione. Spektakularne zerwanie z PiS stanowio pewne zaskoczenie, bo dziaajc w polityce, Marek Jurek mia opini czowieka ideowego, ale jednoczenie pragmatyka. W roku 1989, cho wielu jego kolegw byo przeciwnych Sejmowi kontraktowemu, on wystartowa i zosta posem. Potrafi wyj z sali obrad, by umoliwi wybr Wojciecha Jaruzelskiego na prezydenta. Podobnie w 1995 r., gdy przyj od Lecha Wasy propozycj zasiadania w Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, cho ZChN by wtedy w opozycji do prezydenta. Take w PiS nauczy si zaciskania zbw i zawierania kompromisw. Jak w styczniu 2006 r., podczas sporu o termin przyjcia budetu, ktry mg doprowadzi do rozwizania Sejmu. Tylko najblisze otoczenie wiedziao, ile kosztuje go przepychanie si z Markiem Kotlinowskim o fotel marszaka na oczach mediw. Po przegranym gosowaniu konstytucyjnym powiedzia jednak: do.
– Odniosem wtedy wraenie, e nie ma ju kompromisw, ktre mgby zawrze. Zrozumia, e cel, do ktrego dy, jest w tym parlamencie nie do osignicia – mwi pose Pawe Zalewski, ktry odszed z PiS kilka miesicy po Jurku. Jednak odszed po wyborach, i nie straci miejsca w parlamencie.
Marek Jurek nigdy nie by liderem, ktry w partii buduje sobie silne zaplecze. Z PiS wyszed wic jedynie z kilkoma najbliszymi wsppracownikami: Arturem Zawisz, Marianem Pik, Magorzat Bartyzel i Dariuszem Keczkiem. Liczy na wicej.
Moment na odejcie z PiS i tworzenie nowego ugrupowania, ktremu nada nazw Prawica Rzeczypospolitej, by najgorszy z moliwych. Kilka miesicy po frondzie Jurka okazao si, e w padzierniku odbd si wybory, ktre od dwch lat wisiay w powietrzu. I ktre doprowadziy do powstania systemu w zasadzie dwupartyjnego, gdzie gwny spr polityczny toczy si pomidzy PO a PiS. Prawica Rzeczypospolitej – podobnie jak inne ugrupowania pozaparlamentarne, ktre nie przekroczyy progu 3 proc. gosw – nie dostaje dotacji od pastwa. Sprzyja to utrwalaniu obecnego ukadu politycznego. Gdy jaka partia traci prawo do finansowania z budetu, ma mae szanse na powrt do parlamentu, a co za tym idzie – na odzyskanie dostpu do budetowych pienidzy. Koo si zamyka.
Jednak Marek Jurek – twrca terminu „imposybilizm“, erudyta, ktry w budowaniu IV RP odegra znaczc rol – stawia dzi inn polityczn diagnoz: ukad, w ktrym gwn rol odgrywaj dwie potne, zasilane z budetu partie, nie jest ostateczny. PiS i PO to partie wyborcze, nastawione na wadz. A jeden z jego najbliszych wsppracownikw Marian Pika doprecyzowuje: – Kryzys systemu partyjnego doprowadzi do jego zaamania, bo partie przeksztaciy si w przedsibiorstwa wyborcze. Politycy nie wskazuj ju drg rozwoju, nie odpowiadaj na podstawowe pytania cywilizacyjne.
Bdzie bardziej bolao
Std nadzieja, e PR ma szanse na uzyskanie takiego poparcia, ktre pozwoli jej uzyska status partii parlamentarnej. Pierwszy test – start w egzotycznej koalicji z LPR oraz UPR do Sejmu oraz samodzielny start liderw do Senatu – zakoczy si jednak porak. Sam Jurek startowa do Senatu z Piotrkowa Trybunalskiego. Wybra okrg, w ktrym by posem.
– Chciaem, eby ocenili mnie ci, ktrzy mnie wybrali – tumaczy. Tam dziaa na rzecz budowy drogi S8. Spotyka si z wyborcami. Jego plakaty z hasem „Honor i odpowiedzialno“ wida byo wszdzie. Do tego wystpienia na wiecach, spacery z prezydentem Piotrkowa, spotkania w parafiach, na ktre zaproszenia rozlepiali czasem yczcy mu sukcesu ksia.
Sondae, ktre zamawia sztab, raz daway mu miejsce pierwsze, raz drugie. Jednak anegdota, ktr opowiada si w PiS, by wzmocni morale w szeregach, gosi, e gdy Jurek zdecydowa si startowa do Senatu z Piotrkowa, sztab wyborczy PiS namawia Jarosawa Kaczyskiego, by wyznaczy mu mocnych kontrkandydatw ze sawnymi nazwiskami. Prezes mia powiedzie: „Nie trzeba. Przegra z tymi, ktrych mamy. Bdzie bardziej bolao“.
Pokonali go dyrektor Zakadu Robt Inynieryjno-Budowlanych przy kopalni Bechatw i radny gminy Regnw i sejmiku dzkiego z PSL Piast.
Przyj to ze spokojem Hioba. – Wygraem z wikszoci kandydatw partii parlamentarnych – tumaczy. Do tych wyborw ludzie szli jak na plebiscyt. Gosowali na kandydatw dwch zwanionych partii. A polityk nie moe by nastawiony wycznie na zdobycie wadzy. Musi ponosi ryzyko w imi tego, w co wierzy. – Jeli jest cokolwiek dyskomfortowego w mojej sytuacji, to fakt, e ludzie o to pytaj – dodaje. – Raz si wygrywa, raz przegrywa. A w historii zapisuj si ci, ktrzy potrafi trwale zmieni jej bieg.
– Jego postawa ideowa budzi szacunek wielu osb. Na pewno jest grupa wyborcw, ktra go popiera. Jest miejsce dla pogldw, ktre gosi. Jednak to, czy je wykorzysta, zaley od niego – mwi pose Pawe Zalewski.
Tak naprawd najwaniejsze jest pytanie, czy Marek Jurek potrafi zbudowa parti. W osiem miesicy od ogoszenia, e powstaje Prawica Rzeczypospolitej, nadal tkwi ona bardziej w gowach jej przywdcw ni w realnym wiecie. Sam lider tumaczy: – W budowaniu struktur przeszkodziy nam wybory.
Jednak jego kolega Marcin Libicki, ktry wsplnie z Jurkiem przeszed polityczn drog od czasw opozycji, ju w chwili wychodzenia z PiS powtpiewa w organizacyjny talent Jurka i jego politycznych zwolennikw. Po wstpnej deklaracji, e rodowisko poznaskie odchodzi wraz z Jurkiem, Libicki zmieni decyzj i pozosta w partii Kaczyskiego. Jednoczenie tak opisa twrcw Prawicy Rzeczypospolitej: „Odnosz wraenie, e s to ludzie, ktrzy zawsze mieli pikne cele i byli im oddani, ale nigdy nie uczestniczyli w yciu administracyjnym partii. aden z nich nie by szefem regionu, aden nie mia swojego zaplecza“.
Marek Jurek tak opini czuje si uraony: – Dwukrotnie byem szefem regionu w PiS, na Podkarpaciu i w Piotrkowskiem, i partia odniosa wtedy sukces wyborczy. W okrgu, w ktrym nie mielimy adnego mandatu, zdobylimy cztery.
Rnica zda sprawia jednak, e po wielu latach wsplnej wdrwki kontakty Marcina Libickiego i Marka Jurka sprowadzaj si do witecznych ycze.
Niewybaczalny intelektualizm
Budowanie partii utrudnia brak pienidzy, ale take cechy osobowociowe. Marek Jurek nie jest typem przywdcy, ktry stanie na mwnicy i porwie za sob tum. To take nie brat ata, ktry w uznaniu zasug dzielnego plakatowania miasta zabierze modych wsppracownikw na piwo. Z wieloma wsppracownikami, ktrzy pracowali dla niego wiele lat, nie zdy jeszcze przej na „ty“. Cho artuje, bywa ironiczny – wobec rozmwcy zachowuje zawsze poprawny dystans. A elektorat ceni bezporednio. I chtniej wybaczy alkoholizm ni intelektualizm.
Struktury partii rodz si wic w blach. Istniej ju pono w poowie okrgw wyborczych, gwnie na wschodzie. Od Ostroki do granicy poudniowej i od Konina na wschd. – Na naszej pierwszej konferencji po wyborach byli delegaci z terenw od Szczecina do Przemyla, od Jeleniej Gry do Olsztyna – podkrela Jurek.
Partia ma te warszawsk siedzib w prywatnie wynajtym biurze. Raz na miesic, czasem czciej, odbywa si tam posiedzenie zarzdu gwnego.
Wewntrz partii, jak w mikrokosmosie, rozgrywaj si dramaty, ktrych nie sposb dostrzec bez uycia lupy. Znane dobrze z pocztku lat 90., z burzliwego ycia prawicowych partii kanapowych. Ot, choby ten z Grnego lska, gdzie dziaacze PR w sejmiku wojewdzkim – nie pytajc nikogo o zdanie – dogadali si z PO, PSL i LiD i zawarli koalicj. Wydelegowany radny mia rozmawia o wikszoci, ale bez komunistw. Zrobi dokadnie odwrotnie. W zwizku z tym zosta wraz z kolegami z partii wykluczony, organizacj rozwizano, klub Prawicy przesta istnie.
Ale partia Marka Jurka cieszy si te sukcesami. Buduje struktury w innych sejmikach wojewdzkich, szczyci si gronem radnych rnych szczebli. – W Polsce taki nurt by zawsze. Niestety, czsto bywa katapult dla ambitnych politykw, ktrzy si od niego odbijali i ldowali wszdzie: od Samoobrony przez PO do PiS – mwi Jurek.
Przyznaje, e partii byoby atwiej, gdyby miaa w parlamencie cho jednego przedstawiciela. Nie traci jednak wiary: – Na dusz met pewne idee odnajduj si w inny sposb. Partie polityczne cz z nich musz przejmowa. Czasem skuteczniej jest oddziaywa na partie spoza parlamentu.
Pociesza si take Jurek: – W naszym gronie jest dobra atmosfera. Wszyscy s zadowoleni, e jestemy razem. W wyborach senackich zdobylimy wsplnie wier miliona gosw. To wiadczy o zdolnoci zdobywania poparcia spoecznego.
Maj ju plan dziaania: przede wszystkim przygotowa si na wybory do Parlamentu Europejskiego. Przez rok musz wyoni dobrych kandydatw. – Jeli bdzie taka potrzeba, bd kandydowa – deklaruje Jurek.
Chc si skupi na kilku tematach, przede wszystkim na polityce prorodzinnej i cywilizacji ycia oraz na okreleniu miejsca Polski w Europie. Ale tak naprawd dla partii najwaniejsza jest inna kwestia. W Sejmie poprzedniej kadencji zoyli projekt ustawy o zmianie finansowania partii politycznych, tak by kady obywatel mg przekaza cz podatku na okrelone ugrupowanie. W ten sposb pienidze trafiayby te do formacji bdcych poza parlamentem. Twierdz, e uzyskali publiczn deklaracj, e PO zoy projekt takiej wanie ustawy. – Czy bez wielkich pienidzy mona prowadzi dziaalno polityczn? Gdyby byo tak, e nie mona, to byby dostateczny powd, by przeciw temu dziaa – mwi Jurek.
Na razie jednak prawie zniknli z przestrzeni publicznej. Jest debata o religii w szkoach, o in vitro – Marka Jurka nie ma. Czas dyktatury medialnej skazuje bowiem polityka pozaparlamentarnego na niebyt. Radio Maryja czasem dzwoni, do Torunia jednak ju nie zaprasza.
Marszaek zdaje si tego nie zauwaa. Jeli za widzi problem, stara si nie przejmowa. Jak chce dociera do opinii publicznej? Zajmujc stanowisko. – Marek Jurek pisze teraz polityczne „Credo“ – informuje Pika. Ksik dotyczc wasnej oceny sytuacji politycznej. Jednak biece spostrzeenia zamieszcza w Internecie. Pamitnik zmieni w blog.
Wpisy – jak sam marszaek – s powcigliwe, lakoniczne, pozbawione emocji. Swemu stylowi – lapidarnemu i penemu dystansu do wiata – pozosta wierny w wirtualnym wiecie. O umorzeniu sprawy grupy trzymajcej wadz pisze: „Bezkarno takich praktyk oznacza po prostu tolerancj dla ich utrwalania“. O Joannie Senyszyn, wiceprzewodniczcej SLD, ktra okazaa si te felietonistk „Faktw i Mitw“: „Jej dziaalno dotyka wic odpowiedzialnoci caego SLD. I zmusza do postawienia pytania o stosunek caej tej formacji do antykatolickiego ekstremizmu“.
Prno w blogu szuka choby ladu prywatnoci. A w domu Jurkw pod Piasecznem ycie rodzinne po latach wrcio do normy. Nie krci si ju tylko wok polityki i nie tylko wok jednej osoby, czyli Marka Jurka. Czasem usid razem, by obejrze, jak diabe ubiera si u Prady, czasem wyjd na spacer. Lub skoncentruj uwag na amerykaskim futbolu. W niedziel marszaek z synem i crk Marysi ogldaj play-off amerykaskiej ligi NFL (ona Iza i crka Zosia si tym nie interesuj). – W Polsce mamy tak mao transmisji, e trudno mwi o kibicowaniu – mwi Marek Jurek. auje, bo to dla niego bardzo finezyjny sport. – Jeeli odbierajcy ma dotrze do linii kocowej, to musi pokona innych stojcych zawodnikw ze zrcznoci slalomisty – wyjania.
Jurek do tej pory by politykiem zrcznym. Potrafi zjedna sobie nawet wrogw.
Artur Zawisza pociesza: – Przyjdzie moment, gdy dodatek do obecnej sceny politycznej stanie si rzecz gwn. Polityka wymaga czasem drogi przez pustyni.
Tomasz Morus zasyn nie tylko z trzymania si zasad. Jest autorem „Utopii“, dziea o pastwie tak doskonaym, e a nierealnym. Marek Jurek zwyk powtarza, e warto angaowa si tylko w sprawy niepewne, bo tylko wtedy mona mie wpyw na ich wynik. Czy tworzc Prawic Rzeczypospolitej, tworzy utopi? – Nie boj si, e powtrz los Jana opuszaskiego – zapewnia pytany o byego koleg z ZChN, ktry po politycznych woltach zapad w niebyt. – Bardziej babym si utraty przekona ni tego, e nie bd mia okazji si nimi dzieli.

Agnieszka Rybak



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]