Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
15-09-2013
Krzysztof Kawcki: Gloria victoribus! – Chwaa zwycizcom! - 330. rocznica Victorii Wiedeskiej

12 wrzenia 1683 roku to jedna z najwaniejszych dat w dziejach Europy. Podobnie jak w pierwszej poowie VIII wieku rycerstwo europejskie obronio nasz kontynent przed inwazj arabsk, w bitwie pod Poitiers, tak rwnie pod Wiedniem sprzymierzone wojska polskie, austriackie i niemieckie odpary najazd turecki. Decydujcy udzia w tej Viktorii miaa husaria polska na czele z Janem III Sobieskim.
Polska przez dziesitki lat penia rol „przedmurza chrzecijastwa”, osaniajc Europ przed najazdami mongolskimi i przed Turcj, e wystarczy wspomnie najwiksze bitwy: pod Legnic – 1241 (zgin ksi Henryk Pobony) i pod Warn – 1444 (zgin krl Wadysaw. Podobnie , Polska przeciwstawiaa si temu zagroeniu gdy w pierwszej poowie XVI wieku znaczna cz Europy znalaza si pod panowaniem tureckim. Turcy cakowicie podporzdkowali sobie kraje bakaskie (Albania, Bugaria, Czarnogra, Serbia), Grecj, Modawi, Wooszczyzn, pnocne wybrzea Morza Czarnego i wiksz cz Wgier.

Wiek XVI to wojny polsko-tureckie. Przede wszystkim jednak w nastpnym stuleciu Rzeczpospolita musiaa zmaga si z zagroeniem tureckim, m.in. bitwa pod Cecor w 1620 i pod Chocimiem w 1621 roku. W 1672 r. armia turecka zaja Kamieniec Podolski oraz wojewdztwa kijowskie i bracawskie. W 1673 roku hetman Jan Sobieski odnis wspaniae zwycistwo pod Chocimiem, ale Podola i pozostaych ziem, Rzeczpospolita wwczas nie odzyskaa.

Henryk Sienkiewicz w „Panu Woodyjowskim” opisa pogrzeb tytuowego bohatera. W mowie pogrzebowej ksidza pojawia si zapowied przyszego zwycistwa odniesionego przez krla Jana III Sobieskiego:

„Kocioy, o Panie, zmieni na meczety i Koran piewa bd tam, gdziemy dotychczas Ewangeli piewali (…) Ojcze dobrotliwy! nie opuszczaj nas! oka miosierdzie Twoje! zelij nam obroc, zelij na sprosnego Mahometa pogromc, niech tu przyjdzie, niech stanie midzy nami, niech podniesie upade serca nasze, zelij go Panie! (…)
W tej chwili rum uczyni si przy drzwiach i do kocioa wszed pan hetman Sobieski. Oczy wszystkich zwrciy si na niego, dreszcz jaki wstrzsn ludmi, a on szed z brzkiem ostrg ku katafalkowi, wspaniay, z twarz rzymskiego cezara, ogromny (…)
Zastp elaznego rycerstwa szed za nim.
Salvator ! – krzykn w proroczym uniesieniu ksidz.
A on klkn przy katafalku i pocz si modli za dusz Woodyjowskiego”.

Gdy 14 lipca 1683 roku oddziay tureckie w sile okoo 140 tysicy rozpoczy oblenie Wiednia, Rzeczpospolita bya w stanie wojny z Turcj. U podstaw decyzji o odsieczy stolicy cesarstwa Habsburgw lega idea uniwersalizmu europejskiego i chrzecijaskiego a nie egoizmu narodowego. W przeciwnym razie, Polska wykorzystujc fakt, e Turcy skierowali swe siy ku Austrii, zorganizowaaby wypraw na Podole w celu odzyskania Kamieca.

Wiednia bronia zaledwie 15 tysiczna armia. Cao si tureckich wynosia ponad 300 tysicy. Austria i Stolica Apostolska ofiaroway Polsce wielkie wsparcie finansowe w zwizku z ogromnymi kosztami wyprawy wiedeskiej. Dla krla Jana III Sobieskiego odsiecz Wiednia bya przede wszystkim misj ratowania zagroonego przez islam chrzecijastwa. Wbrew opozycji sejmowej (przede wszystkim monowadcw litewskich) doprowadzi do wystawienia przez Koron ponad 30 tysicznej, bardzo dobrze wyposaonej i uzbrojonej armii.

Trasa pochodu wojsk polskich prowadzia przez lsk, Morawy i Czechy. Dziennie armia ta – obciona olbrzymim taborem – przemierzaa co najmniej 25 kilometrw.

3 wrzenia sprzymierzone wojska austriackie, niemieckie (kontyngenty bawarskie, lskie, hannowerskie i inne) oraz polskie spotkay si pod Tullu (40 km od Wiednia) nad Dunajem. Nad caoci 75 tysicznej armii dowdztwo obj Sobieski.

Bitwa rozpocza si wczesnym rankiem 12 wrzenia, atakiem si tureckich na lewe skrzydo (oddziay cesarskie) wojsk sprzymierzonych. Natarcie zostao odparte. Decydujce znaczenie miaa szara polskiej, ponad 20 tysicznej kawalerii ze wzgrza Kahlenberg. O godzinie 17-ej wojska polskie, pod osobistym dowdztwem Sobieskiego przeprowadziy kolejny szturm, rozbijajc obron tureck i zdobywajc ich obz wojskowy.

Rola Jana III Sobieskiego w zwycistwie nad Turkami bya ogromna. Niemiecki teoretyk wojny genera von Clausewitz uzna go za jednego z najwikszych wodzw wszystkich czasw. Udziaem w odsieczy wiedeskiej Rzeczpospolita potwierdzia swoj mocarstwow pozycj i fakt, e bya wwczas „przedmurzem chrzecijastwa” bronicym Europ przed zagroeniem azjatyckim i islamskim.

Doskonale rozumia t misj krl Polski. wiadcz o tym listy Sobieskiego po zwycistwie wiedeskim, wysane do papiea. W licie z 15 wrzenia 1683 roku pisa „Venimus, Vidimus, Deus vicit” – „Przybylimy, zobaczylimy, Bg zwyciy”.

Odsiecz Wiednia uratowaa chrzecijastwo i Europ i bya rwnie korzystna dla Polski. Po zdobyciu Wiednia niewtpliwie nastpiby nieuchronny turecki najazd na Polsk, a take ekspansja w kierunku Woch i Niemiec.

Wybitny historiozof, profesor Feliks Koneczny zwraca uwag, e pod Wiedniem bronio si chrzecijastwo, idc na wojn prawdziwie religijn; zwalczano cywilizacj turask, ktrej przedstawicielami niegdy byli Mongoowie a potem Turcy. Zwycistwo pod Wiedniem dodao na nowo si cywilizacji aciskiej w Niemczech i wstrzymao hegemoni bizantyjsk, a do schyku XVIII wieku.

Obrona Wiednia przed tureck inwazj to by ostatni, znamienity wyraz europejskiej solidarnoci w obronie cywilizacji aciskiej, przypomnienie, e przez wieki Europa stanowia polityczn jedno – Christianitas. Roman Dmowski w „Mylach nowoczesnego Polaka„ pisa: „wolno mi by dumnym z tego, co w Polsce jest wielkie, ale musz przyj i upokorzenie, ktre spada na nard za to, co jest w nim marne”.

Odsiecz Wiednia, obrona chrzecijastwa i Europy przed obcym, zewntrznym wiatem to jedna z pikniejszych kart naszej historii, z ktrej musimy by dumny. Tym bardziej, e wielkich, zwyciskich kart w naszych dziejach nie byo zbyt wiele. Po 1683 roku nastpne – Powstanie Wielkopolskie i Bitwa Warszawska – przyszy po ponad dwch stuleciach.

Gloria victoribus! – Chwaa zwycizcom!



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]