Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
19-02-2016
Rzeczpospolita - Tomasz Rowiski: Ochrona, a nie zakaz

Zamiast delegalizowania in vitro trzeba wzmocni obowizujce ju w
polskim prawie rozwizania, z ktrych wynika, e procedura ta godzi w
dobro dziecka – pisze publicysta.

Jeszcze w grudniu Prawica Rzeczypospolitej reprezentowana przez Marka
Jurka, posa do Parlamentu Europejskiego, oraz Jana Klawitera, posa
na Sejm, przedstawia projekt ustawy o ochronie ycia i zdrowia
nienarodzonych dzieci pocztych z in vitro. Dzi mona powiedzie, e
projekt ten wywoa negatywne reakcje czci rodowisk pro life. Mona
byo usysze, e zgoszona propozycja wzmacnia obecno w polskim
prawie przyzwolenia na stosowanie praktyki in vitro. Wydaje si
jednak, e takie opinie wynikaj z niezrozumienia zarwno doktryny
zawartej w projekcie ustawy, jak i koniecznej w tym przypadku
strategii politycznej.

Projekt Prawicy Rzeczypospolitej przede wszystkim suy temu, eby
polskie prawo chronice ycie byo spjne. Rne elementy tej ochrony
rozproszone s w rozmaitych aktach prawnych, co, jak si zdaje,
uatwia ich lekcewaenie. Do tego te dochodzi niead terminologiczny,
ktry zaciemnia intencje prawodawcy.

Dorobek pastwa polskiego

Zatem jeli dobrze rozumiem twrcw projektu ustawy, jego celem jest
przeciwstawienie si swoistej samowoli ustawodawczej, ktrej
przykadem, podczas kadencji poprzedniego Sejmu, staa si ustawa o
zapodnieniu pozaustrojowym. Pomimo tych niecisoci Polsce przede
wszystkim potrzeba dobrej egzekucji ju istniejcego prawa, w czym ma
pomc projekt Prawicy Rzeczypospolitej. Ze skutki lekcewaenia
dotychczasowego stanu prawnego dotyczcego ochrony ycia widzielimy jednak nie tylko w przypadku ustawy o in vitro, ignorujcej obecny stan prawnej ochrony ycia. Znacznie wczeniej bya sprawa „Agaty" czy nagonka na prof. Bogdana Chazana. Za wola rzdzcych w odniesieniu do litery prawa dopuszczaa w praktyce relatywizowanie ochrony ycia.

W nowym projekcie ustawy czytamy: „W cigu ostatnich lat, z kompletnym lekcewaeniem prawa, przyjto (...) milczco zaoenie, e mona ignorowa wszystkie przepisy prawa chronice dziecko poczte przed instrumentalnym traktowaniem. To zaoenie w sposb oczywisty prawo lekceway. W Polsce nie potrzeba ustanawia szczeglnych praw dla ochrony ycia w pierwszej fazie pozaustrojowego poczcia. Trzeba po
prostu przestrzega obowizujcego prawa. Ta ustawa o tym przypomina".

Przypomina ona take i porzdkuje istniejce ju zapisy chronice
ycie i dobro dziecka pocztego – take pocztego pozaustrojowo. O
potrzebie zmian w obszarze ochrony ycia mwi przed dwoma ju laty
prof. Andrzej Zoll, byy przewodniczcy Komisji Kodyfikacyjnej Prawa
Karnego. Rozwizanie prawne w tym przypadku jest dobre, jeli
„uwzgldnia jedynie najnowsze osignicia medycyny, biologii oraz nauk
bioetycznych. Prawo musi reagowa na rzeczywisto. Jeli dostrzegamy,
e s obszary, w ktrych ochrona kodeksowa nie jest pena, i to w
stosunku do osb tak bezbronnych, to proponujemy zmiany. I nie jest to
reakcja na jedno czy drugie tragiczne wydarzenie, bo tak kodeksu
karnego zmienia nie mona, tylko na caoksztat sytuacji, do ktrych
dochodzi od lat".

Co jest tu jednak najistotniejsze – zarwno Prawica Rzeczypospolitej,
jak i prof. Zoll zauwaaj konieczno opierania si na dotychczasowym
prawie zamiast politycznego „dekretowania" zakazu in vitro bez
wskazywania na obecne ju w polskim prawie umocowania ochrony ycia.

Warto zatem zauway, e projekt ustawy przede wszystkim przypomina,
e praktyka zapodnienia in vitro musi si odbywa w granicach ju
obowizujcego prawa. Istniejca ustawa o zapodnieniu pozaustrojowym
wyranie za nie jest dostosowana do wczeniejszych przepisw
prawnych, i to takich, ktre tworz dla niej waciwe ramy – chodzi o
ustaw o ochronie ycia, ustaw o rzeczniku praw dziecka, kodeks karny
czy wreszcie konstytucj. Mwic w skrcie, ustawa o poczciu
pozaustrojowym zaniedbuje dobro dziecka gwarantowane ju dzi w
licznych zapisach polskiego prawa. Zatem projekt Prawicy
Rzeczypospolitej, opierajc si na dorobku prawnym pastwa polskiego,
upomina si o spraw oczywist, lecz zlekcewaon przez ustawodawc w
chwili uchwalania ustawy faktycznie dopuszczajcej in vitro. Chodzi o
prost zasad, wedug ktrej „adne z dziaa podejmowanych w ramach
praktyki in vitro nie moe naruszy praw i dobra dziecka pocztego, w
szczeglnoci prawa do ycia i zdrowia".

Warto si zastanowi nad sensem tak skonstruowanego projektu –
organizacje pro life proponuj przecie raczej jednoznaczny sprzeciw i
pracuj nad projektem ustawy zawierajcej take expressis verbis zakaz
praktyki in vitro. Przypomina to swoiste polityczne „dekretowanie"
sprzeciwu. Trzeba zapyta, czy faktycznie nie o to wanie chodzi.

Pokusa politycznej przewagi

Po pierwsze, trudno si spodziewa, by takie projekty zyskay szerokie
poparcie polityczne i spoeczne. Jedynym, na co mona liczy, jest to,
e stan si one sposobnoci do kolejnych star medialnych, by moe
te pomog zbi jaki, niezbyt trway, kapita spoeczny, w mniejszym
stopniu za polityczny. Nie doprowadz jednak do rzeczywistego
zaatwienia sprawy i ukrcenia niegodziwej praktyki, jak jest in
vitro.

Po drugie, takie projekty bd miay rwnie sabe osadzenie w prawie
jak obecnie funkcjonujca ustawa o in vitro, ktra pozostaje w
sprzecznoci z wyraonym w wielu zapisach sprzeciwie polskiego
prawodawcy wobec jakichkolwiek form wystpowania przeciw dobru
dziecka. Zakaz osignity jedynie si politycznej przewagi ju zawsze
byby odbierany jako narzucony i prawdopodobnie okazaby si
nietrway. Spjno aksjologiczn obecn w polskim systemie prawnym w
kwestii ochrony ycia naley podkrela i ujawnia. Poza tym naley
waloryzowa aspekty pozytywne projektw, czyli ochron dziecka, a nie
zakaz. Warto przypomnie dziaaczom pro life, w jakim momencie
rozpocz si sukces ich ruchu – stao si to wtedy, gdy wanie
porzucono pierwotne haso „anty-abortion" na rzecz „pro life". Nawet
ruch proaborcyjny porzuci negatywny wydwik sowa „aborcja" dla
pozytywnego „pro choice".

Pojawiy si te gosy, e skoro Prawica Rzeczypospolitej nie chce
formuowa swojej opinii wedug logiki zakazu, to dowodzi to tym samym
tego, e popiera ona in vitro. W tym przypadku tok rozumowania trzeba
odwrci i postawi nastpujce pytania: czy rodowiska pro life s za
rozwodami? Czy s moe te za zwizkami homoseksualnymi? Nie sycha
bowiem, by formuoway jakie projekty ustaw zakazujce rozwodw czy
te relacji homoseksualnych. Taki rodzaj retoryki jest niczym bowiem
wicej ni manipulowaniem ludmi o przekonaniach pro life i
wykopywaniem kolejnego politycznego rowu oddzielajcego ich nie tylko
od tej czci spoeczestwa, ktra ma inne spojrzenie na t spraw,
ale i od osb cenicych spoeczny konformizm i niezdecydowanych. One
za by moe zaakceptowayby rozwizanie agodniejsze w brzmieniu, ale
osigajce swj cel. Trzeba bowiem zapyta, czy chodzi o podgrzanie
spoecznych emocji czy o zaatwienie fundamentalnej sprawy z zakresu
prawa naturalnego.

Pozyska opozycj

Na koniec naley wskaza jeszcze jeden, wspomniany czciowo,
strategiczny efekt moliwy do uzyskania przez projekt ustawy Prawicy
Rzeczypospolitej. W praktyce da ona taki sam rezultat jak projekty
zawierajce „radykalny" zakaz in vitro. Tych za nie da si
przeforsowa w Sejmie w sytuacji, gdy potrzebne jest szerokie poparcie
polityczne ponad partyjnymi podziaami. A warto zyska gosy take
konserwatywnych liberaw, ktrzy s licznie reprezentowani zarwno w
partii rzdzcej, jak i ugrupowaniach opozycyjnych.

Zdecydowany zakaz in vitro bdzie traktowany ideologicznie i zostanie
z definicji odrzucony przez centrale partyjne. Ale nad ochron dobra
dziecka kade ugrupowanie ju si zastanowi. Trzeba te pamita, e
dzi ponad poowa Polakw popiera procedur in vitro. Trzeba zatem
pokaza, e zapodnienie pozaustrojowe jest dziaaniem przeciw dobru
dziecka.

Autor jest publicyst, historykiem idei, socjologiem, redaktorem
prowadzcym portalu Christianitas.org. Niedawno wyda zbir esejw
„Bkarty Dantego. Szkice o zanikaniu i odradzaniu si widzialnego
chrzecijastwa"

rdo: Rzeczpospolita



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]