Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
12-09-2018
Nasz Dziennik - Kawcki: Dyskryminacja po litewsku

Mimo ”strategicznego partnerstwa Polski i Litwy” polska spoeczno na Wileszczynie nie ma zapewnionych nalenych im praw.

Premier Litwy Saulius Skvernelis zosta wybrany na Czowieka Roku XXVIII Forum Ekonomicznego w Krynicy. Nagroda przyznawana jest corocznie osobom, ktre swoj postaw i dokonaniami wywary znaczcy wpyw na sytuacj w Europie rodkowo-Wschodniej. Nagrod wrczy premier Mateusz Morawiecki. Trudno zrozumie ten wybr w kontekcie wci trwajcej lituanizacji Polakw na Wileszczynie.

Premier Litwy poza deklaracjami sownymi nie podj adnych dziaa, aby zmieni ten stan rzeczy. Jeszcze jako lider Litewskiego Zwizku Rolnikw i Zielonych, w listopadzie 2016 roku, zanim obj funkcj szefa rzdu Republiki Litewskiej, obiecywa, e Polacy bd mogli swobodnie zawiesza na swoich domach tabliczki z dwujzycznymi napisami. Jako premier zapewnia w maju 2017 roku w Tallinie Beat Szydo, e polska mniejszo nie bdzie dyskryminowana w kwestii moliwoci zapisu swego nazwiska w dokumentach w formie oryginalnej. Tymczasem sprawa zapisu nazwisk polskich w litewskich dokumentach, ktra jest tematem dyskusji od ponad 20 lat, pozostaje wci bez zmian. Z punktu widzenia polskiej spoecznoci na Wileszczynie najwaniejszym problemem jest zwrot nalenej im ziemi w ramach przeprowadzanej ustawy reprywatyzacyjnej i zaprzestanie dyskryminujcych dziaa ze strony wadz litewskich.

Uderzenie w szkoy

3 wrzenia dwanacie tysicy uczniw rozpoczo w tym roku szkolnym nauk w 71 szkoach z polskim jzykiem nauczania. Cieniem na polskich placwkach owiatowych kad si trwajce od pocztku niepodlegej Republiki Litewskiej rozwizania godzce w prawa mniejszoci narodowych. W kocu lipca posowie partii Zwizek Ojczyzny – Chrzecijascy Demokraci zoyli w parlamencie poprawk do ustawy o owiacie, ktra przewiduje zwikszenie liczby przedmiotw wykadanych w jzyku litewskim, tak aby 60 proc. programu w szkoach mniejszoci narodowych byo w tym jzyku. Zmiany – uderzajce w polskie szkoy – miayby obowizywa od 2023 roku. Proponowana przez litewskich konserwatystw nowelizacja zwikszyaby zakres dyskryminacji uczniw w szkoach z polskim jzykiem wykadowym.

W systemie edukacji Republiki Litewskiej obowizuje przyjte przez Sejm i rzd prawo, zgodnie z ktrym w szkoach mniejszoci narodowych lekcje historii, geografii oraz wiedzy o wiecie prowadzone s w jzyku litewskim. Wadze litewskie zignoroway petycj z 2011 roku podpisan przez 60 tysicy Polakw, obywateli RL o odwoanie ustawy.

Sytuacja polskich szk ulega pogorszeniu w zwizku z usuniciem jzyka polskiego z egzaminu maturalnego. Zdaniem Renaty Cytackiej, prezes Forum Rodzicw Szk Polskich Rejonu Solecznickiego, jest to ukryta formua przymusowej lituanizacji. Pod hasem integracji w rzeczywistoci prowadzona jest asymilacja. Egzamin maturalny z jzyka litewskiego jest bardzo trudny nawet dla Litwinw, a jego zdanie jest warunkiem dostania si na uczelni wysz. W 2017 roku egzaminu z jzyka litewskiego nie zdao a 20 proc. modziey szk mniejszoci narodowych i 10 proc. litewskich. Mimo e jzyk polski zosta skrelony z listy egzaminw maturalnych, 99 proc. uczniw polskich szk skada taki egzamin, chocia nie jest to uwzgldniane w systemie litewskiej owiaty.

Nieskuteczna polityka

W opinii publicystw polskiej prasy na Litwie celem reformy edukacji nie jest polepszenie nauki jzyka pastwowego w szkoach mniejszoci narodowych, ale stopniowa likwidacja jzyka ojczystego.

Jak si wydaje, kolejne spotkanie przedstawicieli polskiego i litewskiego rzdu nie przynioso adnych konkretnych ustale. Niedawne powoanie „midzyresortowego zespou roboczego”, ktry ma opracowa i przedstawi analiz sytuacji szkolnictwa obu mniejszoci (polskiej na Litwie i litewskiej w Polsce) w zakresie nauczania jzyka mniejszoci, podrcznikw i podstaw programowych, ma stworzy wraenie, e problemy polskiej spoecznoci traktowane s z powag. To nie pierwszy powoany zesp w relacjach polsko-litewskich, ktry ma „przedstawi analiz sytuacji szk polskich na Litwie i litewskich w Polsce” i to w sytuacji, gdy status tych szk jest nieporwnywalny. We wrzeniu 2011 roku premierzy Polski i Litwy Donald Tusk i Andrius Kubilius powoali polsko-litewsk grup eksperck do spraw problemw owiatowych polskiej mniejszoci na Litwie i litewskiej w Polsce, ktra to grupa miaa przedstawi bliej nieokrelone rekomendacje. Asymetria w zakresie sytuacji i liczebnoci mniejszoci litewskiej na Wileszczynie ju na samym wstpie oznaczaa, e przedsiwzicie to miao charakter jedynie propagandowy. Kolejne spotkania „grupy eksperckiej” nie przyniosy adnych rezultatw. Litewskie Ministerstwo Owiaty i Nauki kategorycznie odrzucio postulaty polskiej spoecznoci odwoania ujednoliconej matury z jzyka polskiego oraz wycofania obowizku dwujzycznej edukacji w polskich szkoach.

1 wrzenia ministrowie Anna Zalewska i Andrzej Papierz wzili udzia w Domu Kultury Polskiej i w Gimnazjum im. J. niadeckiego w Solecznikach w uroczystoci przekazania wyprawek uczniom polskich szk na Litwie w ramach akcji „Bon Pierwszakw”. Wyprawki dla uczniw (tornistry z penym wyposaeniem w przybory szkolne) i pomoc finansowa (jednorazowe 500 zotych dla pierwszoklasistw i 500 zotych dla maturzystw) nie zastpi politycznego wsparcia dla Polakw.

Na brak realnych dziaa ze strony kolejnych rzdw zwrcia uwag w czasie Forum Polonijnego w Wyszej Szkole Kultury Spoecznej i Medialnej w Toruniu w kwietniu tego roku Renata Cytacka: „Sytuacja niepewnoci Polakw na Litwie wie si z brakiem strategii i wizji przyszoci zarwno wzgldem Polakw na Wschodzie, jak i Polonii na Zachodzie […] Wasze strategie kocz si klepniciem nas po ramieniu”.

Ze zdziwieniem przyjte zostay w krgach najwikszych polskich organizacji na Litwie sowa wiceministra spraw zagranicznych RP Andrzeja Papierza, ktry owiadczy dziennikarzom litewskim: „rodowiska polskie na Litwie s rne i pluralistyczne […] Nie bdziemy tolerowa, nie moemy tolerowa i nie bdziemy zachca do trwania w pozostaociach po dawnym Zwizku Sowieckim w postaci jakich ukonw do tradycji, historiografii sowieckiej”. Wiceminister nie powiedzia jednak, jakie to osoby czy rodowiska polskie tkwi rzekomo w sowieckiej tradycji.

Pastwo polskie ma obowizek wyegzekwowa od Republiki Litewskiej realizacj postanowie traktatu polsko-litewskiego z 1994 roku i przestrzeganie midzynarodowych regulacji prawnych dotyczcych mniejszoci polskiej w tym kraju. Rzdy Polski i Litwy deklaruj, e wzajemne stosunki midzy pastwami s bardzo dobre. Nadal jednak „strategiczne partnerstwo Polski i Litwy” nie oznacza zapewnienia polskiej spoecznoci na Wileszczynie nalenych im praw obywatelskich, ekonomicznych i edukacyjnych.

Dr Krzysztof Kawcki


rdo: Nasz Dziennik.



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]