Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
11-01-2010
"Podr do rde Zachodu" - felieton Marka Jurka w "Gociu Niedzielnym"

Bez kultury i historii sensowna rozmowa o sprawach publicznych jest niemoliwa

Literatura katolicka w powojennej Polsce stanowia trzeci, a moe nawet czwarty obieg. By ten oficjalny, ktry trafia do lektur szkolnych. Dlatego do dzi, zamiast o „pokoleniu wojennym” czy „pokoleniu AK-owskim”, mwimy za Bratnym o „pokoleniu Kolumbw”: Kolumbw, ktrzy – jeli nie zginli w otchani wojny i powojny – porzucili zudzenia niepodlegoci i odkryli nadchodzcy PRL. By obieg drugi i trzeci, literatury podziemnej i emigracyjnej. W wypadku na przykad Miosza i Gombrowicza przecina si z tym pierwszym. By ograniczony, ale mia swoj krytyk, swoje miejsce w yciu literackim, a potem nawet w lekturach akademickich. Literatura katolicka jednak ya w spoecznym getcie.

Izolowana i ignorowana, lekcewaona z obu stron, ksztatowaa wiadomo marginalizowanej opinii katolickiej, ale nawet do tej pory nie odzyskaa nalenego i potrzebnego miejsca w kulturze narodowej. Nasza zdolno przywrcenia jej miejsca w powszechnej wiadomoci kulturalnej to jeszcze jeden test na uytek, jaki zrobimy z naszej wolnoci. Bo do tych ksiek, wyrzuconych na margines historii za to, e szy pod prd historii, warto wraca nie tylko dla ich spoecznej wagi. Przede wszystkim dlatego, e s to ksiki o sprawach najwaniejszych: o spotkaniu czowieka z Bogiem, o trudzie prawego ycia, o realnych dylematach sumienia, o asce.

Trylogia krzyowa Zofii Kossak to nasz polski epos o cywilizacji chrzecijaskiej, zasugujca, by stan zaraz za sarmack Trylogi Sienkiewicza. Jej pierwsza cz, „Krzyowcy”, pokazuje dojrzewanie Europy chrzecijaskiej i Polsk – jako jej cz. Christianitas to nie Koci, ale gleba, na ktrej rosn ziarna Ewangelii. Zofia Kossak pokazuje j wic bez upiksze, na tle jednego z najbardziej dramatycznych epizodw historii Zachodu – pocztku wojen krzyowych. A wojna – jak mwi w powieci Tankred, jeden z najbardziej „kultowych” bohaterw wypraw krzyowych – „jest zawdy wojn…

Nie uwica ludzi”. Europa Zofii Kossak to nie tylko wiat sprzed potopu nowoczesnoci, ale jednoczenie Europa, jak znamy. W „Krzyowcach” widzimy, jak pojcie godnoci czowieka – jedno z najbardziej charakterystycznych znamion Zachodu – rodzi si z wiary w ofiar Chrystusa zoon za wszystkich ludzi, z nakazu mioci bliniego, z poczucia honoru rycerskiego i obowizku prawdomwnoci. Bo cho rycerski wiat „posiada tysice wad, by twardy, bezwzgldny, okrutny, upieczy i czstokro niegodziwy, przecie zachowywa wiernie najwaniejsze swoje przykazanie: wiarygodno sowa. Pasowany nie mia kama. Najcenniejszym przydomkiem kadego rycerza byo: prawy, preux, probus. Za hab poczytywano, gdy sowa mwiy inaczej ni myl, do poczynaa inaczej ni sowa”.

rdo:
Go Niedzielny, artyku z numeru 52/2009



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]