Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
11-04-2012
Finansowanie partii - potrzebna reforma a nie `odgrzewane` pomysy

Potrzebna przemylana reforma, a tymczasem mamy tylko sabe, hasowe pomysy i to wci „odgrzewane” - komentarz dr. Jarosawa Zbieranka z Instytutu Spraw Publicznych dotyczcy propozycji zmian systemu finansowania partii politycznych.

Mechanizm „1%” dla finansowania partii politycznych nie znalaz ju w 2008 roku uznania Polakw. Przeciwni byli eksperci i politycy wikszoci ugrupowa politycznych. Czy w 2012 roku ten sam pomys znajdzie wsparcie?
- Postulaty radykalnej zmiany systemu finansowania partii politycznych wracaj do debaty publicznej niczym bumerang. Wyglda jednak na to, e obracamy si wci w obrbie tych samych pomysw. Rwnie ogoszona ostatnio propozycja Ruchu Palikota – zlikwidowania subwencji z budetu pastwa i zastpienie ich moliwoci odpisu przez obywateli 1% podatku - nie jest nowa – zauwaa dr Jarosaw Zbieranek z Instytutu Spraw Publicznych.

Oywiona dyskusja – 4 lata temu
Warto przypomnie – blisko 4 lata temu - w kocu lutego 2008 r. Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej wnis do laski marszakowskiej projekt ustawy, majcej zasadniczo zmieni system finansowania partii politycznych (wczeniej t sam propozycj zgaszaa Prawica Rzeczypospolitej). Przewidywa on zlikwidowanie dotychczasowego modelu finansowania partii politycznych - dotychczasowe subwencje z budetu pastwa miay by zastpione przez mechanizm dobrowolnego przekazywania przez obywateli na rzecz wybranej partii politycznej „1%” podatku dochodowego, obliczanego przy okazji skadania corocznego sprawozdania PIT (analogicznie do przekazywania „1%” na rzecz organizacji poytku publicznego).
Polacy o pomyle 1% – bez entuzjazmu
Likwidacja finansowania partii politycznych z budetu pastwa z pewnoci wychodziaby naprzeciwko oczekiwaniom spoecznym. Polacy s zdecydowanymi przeciwnikami finansowania partii przez pastwo. Jak wykazay jednake badania opinii spoecznej, przeprowadzone przez CBOS w kwietniu 2008 r., Polacy do sceptycznie przyjli wczesne propozycje Platformy Obywatelskiej. Przez wiksz cz respondentw (46%) mechanizm „1%” zosta uznany za rozwizanie ze. Za dobry pomys uznao go 38%. Jednake nawet poparcie tej procedury nie oznaczao zamiaru skorzystania z niej. 21% badanych deklarowao zamiar (po ewentualnym wprowadzeniu takiej moliwoci) dokonania odpisu dla partii politycznych. Dwie trzecie ankietowanych (68%) nie przeznaczyoby adnych rodkw pochodzcych z podatkw na ich rzecz. Spord respondentw 7% nie pacio natomiast podatkw osobistych.

Zdecydowanie negatywne przyjcie propozycji Platformy Obywatelskiej skonio politykw tej partii do dalszych dziaa. PO zoya autopoprawk, przewidujc rezygnacj z procedury odpisw „1%”. System finansowania partii politycznych w 2008 roku pozosta bez zmian.

Mechanizm „1%” nie znalaz w 2008 roku uznania Polakw. Przeciwni byli eksperci i politycy wikszoci ugrupowa politycznych. Czy w 2012 roku ten sam pomys znajdzie wsparcie?
Krytyka Zoenie projektu wywoao w 2008 roku yw debat publiczn. Propozycje Platformy Obywatelskiej spotkay si z du krytyk ze strony wszystkich partii politycznych, zasiadajcych w wczesnym Sejmie – wczajc w to koalicyjny PSL. Bardzo sceptycznie wypowiadali si eksperci. Jako gwny zarzut przedstawiano brak idcego za likwidacj finansowania z budetu pastwa, nowego systemu finansowania partii odpowiadajcego polskim realiom. Szczeglnej krytyce zosta poddany mechanizm odpisw „1%”. Generuje on bowiem nierwno wrd darczycw, premiujc osoby zamoniejsze. Krytykowa mona rwnie brak tajnoci caej procedury – gdy informacje o (de facto) preferencjach partyjnych Polakw byyby gromadzone w urzdach skarbowych. Dodatkowo nie wszyscy Polacy s patnikami podatku dochodowego.

Logik caego przedsiwzicia zaburza wreszcie fakt, e mechanizm „1%” stanowiby, co prawda proceduralnie odmienn, form finansowania partii politycznych z budetu pastwa.
Potrzebna przemylana reforma, a nie droga w nieznane
- Jestem przeciwnikiem radykalnego, cakowitego zlikwidowania subwencji z budetu pastwa dla partii politycznych, a wprowadzenia w ich miejsce 1 % odpisu podatku – podkrela dr Jarosaw Zbieranek z ISP. Uwaam, e naley utrzyma obecny system finansowania partii, cho po ponad dekadzie funkcjonowania wymaga on koniecznie „odwieenia” – gruntownej, ale przemylanej reformy. Reforma powinna polega m.in. na dalszym zmniejszeniu rodkw (subwencji) jakie otrzymuj partie (szczeglnie najwiksze), ale przede wszystkim zwikszeniu dyscypliny ich wydatkowania, w tym ograniczeniu wydatkw na promocj, a podniesieniu kwot przeznaczonych na prace eksperckie, programowe i analityczne. Wane jest rwnie zwikszenie publicznej kontroli wydatkw partyjnych np. przez wprowadzenie bardziej rygorystycznej sprawozdawczoci. W takiej reformie jest te miejsce na umoliwienie obywatelom wikszego, bezporedniego wspdecydowania o wielkoci rodkw dla danej partii politycznej.

Warto przy tym pamita, e wraz z proponowan przez RP likwidacj subwencji z budetu, znikn rwnie mechanizmy kontroli wydatkowania z niej rodkw (rwnie spoecznej) a take wymg przekazywania czci z tych rodkw na prace eksperckie (Fundusz Ekspercki). Nie byy to mechanizmy idealne, ale istniay.
Warto przyjrze si tymczasem jakie mechanizmy transparentnoci, sprawozdawczoci i racjonalnego wydatkowania przewidziane s w odniesieniu do przekazywanych partiom rodkw pochodzcych z 1 % podatku?

rdo: Instytutu Spraw Publicznych



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]