Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
18-12-2008
Marek Jurek: Europa solidarna. Wywiad dla portalu www.euractiv.pl

- Bassam Tibi, ekspert do spraw islamu, ostrzega, i jeeli Europa bdzie si rozwijaa bez ideologii, to jej miejsce zostanie zastpione przez islam. Inni twierdz, e t pustk po chrzecijastwie ju czciowo wypenia ekologia, ktra dla wielu staje si nie tyle nauk, co ideologi, czym w rodzaju religii.

- Papie Benedykt XVI jest bardzo „zielony”. Uwaa on niszczenie natury za form przemocy i wobec natury, ktr da nam Bg, i wobec ludzi, ktrzy maj prawo z niej korzysta. Ojciec wity bardzo mocno stawia na wzrost odpowiedzialnoci ekologicznej.

Nasze problemy nie kocz si na tym, e s ludzie, ktrzy nie wierz w Boga, ktrzy nawet nie chc y w rodzinie, ktrym nie przeszkadza pornografia itd. Skoro pastwo powinno bra pod uwag ich niewiar, to rwnie powinno bra pod uwag wiar innych obywateli. O rodzinie mona rozmawia, zastanawiajc si, czy malejca liczba trwaych rodzin bardziej pozwoli przetrwa naszemu spoeczestwu i zachowa jego dziedzictwo, czy trwae rodziny. O pornografii mona rozmawia, zastanawiajc si, czy nie narusza to niezbywalnej ludzkiej godnoci, szczeglnie kobiet, czy wykracza poza jej granice. O tym wszystkim trzeba rozmawia.

Bardzo powanym problemem jest oportunistyczna centroprawica, politycy, ktrzy twierdz, e moe mamy racj, ale to i tak bez znaczenia – bo nie jest wana prawda, dobro spoeczne, przyszo, tylko dorany pragmatyzm wyborczy. Demokracja to wadza narodu, wic konformizm wyborczy to zwyky serwilizm wobec wadzy. Oportunizm wyborczy to nie solidarno, ktra troszczy si o przyszo ludzi, do ktrych si zwraca. To serwilizm, ktry od wyborcw chce przede wszystkim wadzy. I odrzuci kad spraw, ktra wyborcz walk o wadz uczyni trudniejsz.

Historyczna rola polskiej inteligencji polegaa na przywdztwie narodowym i podnoszeniu wiadomoci narodowo-obywatelskiej ogu, a nie na zabiegach o wadz poprzez pochlebstwa. Przez dwiecie lat – od czasw stanisawowskich do „Solidarnoci” – inteligencja chciaa podnie wiadomo spoeczestwa. W Trzeciej Rzeczypospolitej cigle sysz, e zadaniem inteligencji jest obniy swoj odpowiedzialno do oczekiwa konsumpcyjnych wikszoci: wikszoci, ktra zreszt w wikszoci nie gosuje. Radykalna centroprawica nie dlatego odrzuca nasze pogldy, e przeciwstawia im inne, lecz dlatego, e s niewygodne w zabiegach o wadz.

- Polityka jest przecie sztuk kompromisu, take z niewierzcymi.


- Nawet kompromis zakada pogldy. Tu chodzi jednak wycznie o zabiegi o wadz – pojawili si inynierowie ycia mas, ktrzy chc wszystkim zaprogramowa kompromis, a sami dosta za to wadz. Z tym problemem zderzylimy si w pracach konstytucyjnych – powiedziaem liderom PiS-u, e adni przekonani aborcjonici nie wyrzdzili sprawie tyle szkody ile ich oportunizm.

- Czsto odnosi si wraenie, e politycy katoliccy wicej oczekuj od demokratycznego pastwa ni biskupi czy inni przedstawiciele Kocioa.

- Nie sdz, ale rnica midzy politykami a biskupami jest taka, e politycy maj dzieci, wnuki i dla nich kwestia cywilizacji chrzecijaskiej jest spraw najzupeniej egzystencjaln. Zawsze najbardziej zaleao mi na chrzecijaskim wychowaniu naszych dzieci i chciabym rwnie, eby ich dzieci yy w tej kulturze chrzecijaskiej, ktra bya dla nas wsparciem. Chc tego jako czowiek, ktry przeszed normaln drog swojego pokolenia, z wszystkimi jej alternatywami.

Kiedy Polska po raz pierwszy odzyskaa niepodlego, czyli ledwie 90 lat temu, toczya si debata, jaki ma by hymn narodowy, bo to wcale nie byo takie oczywiste. Mazurek Dbrowskiego to wanie taki kompromis, cho komu bardziej si moe podoba „Bogurodzica”, „Boe co Polsk”, „Gaude Mater Polonia” albo – „Czerwony Sztandar” z 1905 r. Kompromis czsto buduje wsplnot, podobnie jak solidarno. W jaki sposb spoeczestwo pielgnuje pami historyczn? Midzy innymi stawiajc pomniki i nazywajc ulice. Gdyby komu na prawicy przyszo do gowy usuwa wszystkie nazwiska socjalistyczne z naszych ulic, pierwszy sprzeciwibym si takiemu barbarzystwu. Tradycja Arciszewskiego, Pajdaka, Perla, Pragiera, Puaka nie jest moj tradycj polityczn, ale to byli wspaniali ludzie, a ich ycie stanowi cz mojej tradycji narodowej. Katolicy s o wiele bardziej gotowi solidarnie y w spoeczestwie, odrzucajcym nasze zasady, ni nasi oponenci w spoeczestwie przyjmujcym zasady chrzecijaskie. Chrzecijastwo przyjmuje jako co naturalnego, e wiat nie jest taki, jakiego bymy pragnli, e spotykamy si z ludmi, ktrzy wierz w co innego. Ale druga strona reaguje czsto agresywnie na kady przejaw wiary, obecnoci chrzecijaskiej. Chrzecijastwo w kulturze liberalnej jest obiektem mniejszej lub wikszej nietolerancji. Trzecia Republika Francuska bya wojujco antykatolicka, szczeglnie od 1901 r., ale wiernie suyli jej katoliccy oficerowie i dyplomaci, bo to bya ich Ojczyzna. Samo pojcie Ojczyzny czy solidarnoci narodowej zakada spotkanie z ludmi inaczej mylcymi. Dzisiaj katolicyzm broni nie tylko rozumu, ale take wartoci republikaskich, Rzeczypospolitej, solidarnoci ludzkiej, naszych wzajemnych obowizkw, czsto wobec ludzi, ktrzy myl zupenie inaczej ni my.

- Opowiada si pan za Europ Ojczyzn. Ten model nie znajduje zbyt duego poparcia w Unii Europejskiej.


- Dzisiaj w Europie potrzebna jest autentyczna solidarno, a to oznacza po czci intensyfikacj wsplnych dziaa, ale zwolnienie tempa budowy wsplnych instytucji. Bo instytucje winny suy solidarnie ustalonym celom, a nie solidarno powinna by podporzdkowana orodkowi kierowniczemu Unii. Zasad polskiej polityki europejskiej winno by: tyle wsplnych instytucji i kompetencji, ile wsplnych wartoci i interesw.

Jeeli mwimy o prawdziwej solidarnoci, Europa rodkowa powinna skorzysta z takiej samej pomocy w wyrwnywaniu poziomu ycia z zachodni czci Unii, jak wczeniej Europa Poudniowa czy Irlandia. Tym bardziej, e Europa Poudniowa ya w wolnym wiecie, a my nie. Oczywicie, kto moe powiedzie, e tamte pastwa nie maj adnego obowizku wobec Europy rodkowej. Ale jeeli jestemy wsplnot, to mamy wzajemne obowizki. W ich imi ograniczylimy eksport w kluczowych dziedzinach w latach 90-tych, ograniczamy produkcj roln. My realizujemy solidarno. A jeeli nie wszyscy chc j realizowa, to w imi czego tworzy instytucje? Polska z roku na rok bdzie paci coraz wiksz skadk unijn, bo jest to pochodna dochodu narodowego. W pewnym momencie bdziemy patnikami netto, a jako rzecznicy rozszerzenia jestemy gotowi ponosi cisze obowizki.

Unia powinna by solidarna rwnie wobec takich krajw, ktre chciayby z nami wsppracowa, a dzisiaj s na zewntrz struktur europejskich – wobec Ukrainy i Gruzji…

- Wielokrotnie i na rnych forach ponawia pan apele o to, by UE zaja si spraw Poudniowej Osetii i Abchazji. By nie zostawiaa Gruzinw sam na sam z Rosj...

…Gruzja to najbardziej prozachodni z narodw podbitych przez Zwizek Sowiecki. Kiedy podczas II wojny wiatowej wikszo narodw ZSSR stawiaa na Niemcw, Gruzini byli bardzo prozachodni, cho Zachd nie mg wtedy im nic zaoferowa. Europa solidarna to taka, ktra ma poczucie obowizku wobec innych, ale jednoczenie poczucie wsplnoty z tymi, z ktrymi nas wie wiara, historia, kultura.

Europa solidarna to rwnie wsppraca ze Stanami Zjednoczonymi, a w konsekwencji szacunek dla polityki pastw europejskich o atlantyckiej orientacji midzynarodowej.

Kolejny wymiar solidarnoci to Europa pogodzona z wasn tradycj. Mamy w Europie dwie wielkie tradycje – chrzecijask oraz owieceniow, i musimy szuka zarwno modus vivendi, jak i porozumienia czy komplementarnoci. Kardyna Lustiger powiedzia kiedy, e nie byoby wartoci rewolucji francuskiej, gdyby nie chrzecijastwo. To zdanie mona interpretowa dwojako: albo jako liberaln rehabilitacj chrzecijastwa (czemu jestem przeciwny, bo Ewangelia jest prawd, a nie prefiguracj samozwaczego postpu), albo jako wskazanie moralnej uzurpacji wiata porewolucyjnego, ktry to, co w nim dobre, zawdzicza wanie zwalczanej przez siebie cywilizacji chrzecijaskiej. Bo rzeczywicie – idea praw czowieka byaby niemoliwa bez chrzecijaskich poj godnoci czowieka, bez uniwersalizmu, bez idei nawrcenia (ktra kae widzie zdolno dobra nawet u ludzi postpujcych le, paradygmat zupenie wyjtkowy).

Solidarno to rwnie uczciwa polityka praw czowieka. Umieszczenie wrd jej priorytetw obrony przeladowanych chrzecijan (np. w Wietnamie, Chinach czy na Kubie). W ten sposb bronimy uniwersalnoci naszych zasad, jednoczenie realizujc obowizek solidarnoci wobec tych, za ktrych odpowiadamy szczeglnie. A warto pamita, co napisa Huntington: e najskuteczniejszymi ordownikami Zachodu s w wiecie pozachrzecijaskim cigle nie ideolodzy demokracji liberalnej ani przedstawiciele koncernw midzynarodowych, ale misjonarze chrzecijascy.

Dwa kolejne elementy solidarnoci praktycznej to solidarno rolna i energetyczna. Wsplna Polityka Rolna powinna by kontynuowana, a nie ograniczana na rzecz finansowania nowych technologii. Tak jak pomoga w przetrwaniu rolnictwa w czasach modernizacji na Zachodzie – we Francji i w Niemczech oraz w Grecji czy Hiszpanii – tak samo musi w peni skorzysta z niej Polska. Solidarno energetyczna jest natomiast bardzo wana w kontekcie Rosji. Musimy prowadzi tak polityk importu i budowy linii przesyowych, by Europa rodkowa nie bya cakowicie uzaleniona od dostaw rosyjskich. Z caym zrozumieniem dla zachodniej czci Unii, gdzie wanie dostawy rosyjskie s czynnikiem dywersyfikacji i uniezalenienia od rde arabskich. Ale kompromis moe dotyczy na przykad sposobw przesyu. Dlatego uwaam, e europejskim testem dla Niemiec jest zaniechanie budowy gazocigu batyckiego, ktry wiadomie izoluje Polsk i pastwa batyckie. Chodzi te o metod polityczn – pora, by Polska rwnie zacza stawia wymagania europejskie i formuowa oceny w dziedzinie praw czowieka.

- Parlament Europejski gosowa poparcie dla Traktatu reformujcego…

- … i na kadych siedmiu posw gosujcych „za”, przypadao dwch gosujcych „przeciw”. Trzeba skoczy z mwieniem, e tylko zwolennicy polityki reprezentowanej przez rodowiska kierownicze w UE s Europejczykami. Zjednoczy Europ to znaczy rozmawia o niej ze sob, a nie wyklucza. To jest wizja Europy wsppracujcej, dajcej poczucie wsplnoty, troszczcej si o wszystkich, dobierajcej swoje cele pod ktem wsplnych wartoci i interesw tworzcych j pastw, a nie narzucajcej swoj polityk. W wymiarze geopolitycznym potrzeba Europy, ktra ma zrozumienie dla polityki rdziemnomorskiej, ale ma jednoczenie przekonanie, e jeszcze bardziej musi mie polityk wschodnioeuropejsk. Bo tam, po drugiej stronie Morza rdziemnego, s nasi partnerzy, a tutaj ssiadujemy z narodami europejskimi, ktre naley wczy do wsppracy.

Europa narodw jest bardzo racjonalnym projektem, lecz niestety mniejszociowym. Nie kochaj jej „eurounifikatorzy”, ktrzy s zwolennikami wzmacniania kompetencji UE, bez ogldania si na konieczny dialog pastw narodowych i ochron wsplnych wartoci duchowych i moralnych. Europy narodw nie kochaj take izolacjonici, ktrzy w ciemno odrzucaj wspprac europejsk.

- Europejska polityka PiS-u jest bliska pana pogldom?

- Niektre jej reakcje s mi bliskie, ale partii, z ktrej odszedem, zabrako wizji strategii europejskiej, ktr Polska by reprezentowaa. Powinnimy pokaza, e realizujemy pewn wizj wsppracy europejskiej, a nie jedynie koncepcj roszcze, pretensji, konfliktw. Z drugiej strony Platforma w ogle nie ma adnej strategii, wpisujc si w plan eurounikfikacji. Jako marszaek Sejmu kierowaem dyplomacj parlamentarn i wszystkim szefom parlamentw czy dyplomatom, z ktrymi si spotykaem, powtarzaem, e w odniesieniu do eurotraktatu mamy dwa podstawowe postulaty: zachowanie tej pozycji Polski (a take Europy rodkowej), ktr mamy w Traktacie Nicejskim oraz pozytywny stosunek do wartoci chrzecijaskich zaznaczony w nowym Traktacie. Gdy zwoalimy posiedzenie partnerstwa regionalnego, czyli szefw parlamentw Polski, Wgier, Czech, Sowacji, Austrii i Sowenii, podjlimy uchwa, e prawa rodziny powinny by zasad polityki spoecznej UE. Postulowalimy te podkrelenia znaczenia chrzecijastwa dla Europy w Deklaracji Berliskiej, ktra przecieraa drog do Traktatu Lizboskiego. To s rzeczy moliwe. PiS wie, czego od Europy da, gorzej z tym – co Europie zaproponowa. Uwaamy, e integracja europejska odpowiada naturalnym tendencjom wsppracy narodw europejskich, natomiast w wielu sprawach jest le realizowana. A wracajc do PiS – oceniam generalnie dobrze polityk wschodnio- i rodkowoeuropejsk prezydenta Kaczyskiego i jego obozu.

- Wielu politykw, dawniej zwizanych z PiS, np. Kazimierz Marcinkiewicz, rozwaaj start w wyborach do Parlamentu Europejskiego.


- Do eurowyborw si przygotowujemy i chcielibymy wystawi wasne listy. Jeeli nie zawrzemy koalicji i bdzie to lista Prawicy Rzeczypospolitej, wtedy j poprowadz i bd kandydowa. Jeeli natomiast wejdziemy w koalicj, wtedy pewnie bd reprezentowa nas inni politycy.

Rozmawiaa Maria Graczyk


Tekst z portalu www.euractiv.pl



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]